اسباب آمادگی برای میهمانی خدا

عیون أخبار الرضا علیه‏السلام عن عبدالسلام بن صالح الهرویّ: دَخَلتُ عَلى أبِی الحَسَنِ عَلِیِ بنِ موسَى الرِّضا علیه‏السلام فی آخِرِ جُمُعَةٍ مِن شَعبانَ، فَقالَ لی: «یا أبَا الصَّلتِ، إنَّ شَعبانَ قَد مَضى أكثَرُهُ، و هذا آخِرُ جُمُعَةٍ مِنهُ، فَتَدارَك فیما بَقِیَ مِنهُ تَقصیرَكَ فیما مَضى مِنهُ، و عَلَیكَ بِالإِقبالِ عَلى ما یَعنیكَ و تَركِ ما لا یَعنیكَ، و أكثِر مِنَ الدُّعاءِ وَالاِستِغفارِ و تِلاوَةِ القُرآنِ، و تُب إلَى الله‏ِ مِن ذُنوبِكَ ... . 1

عیون أخبار الرضا علیه‏السلام به نقل از عبد السلام بن صالح هروى ـ نقل می‌كند در آخرین جمعه ماه شعبان، خدمت امام رضا ـ علیه‏السّلام ـ رسیدم. به من فرمود:

«اى ابوصَلْت! بیشترِ شعبان گذشته است و این، آخرین جمعه از آن است. پس در آنچه از آن مانده، كوتاهی‌‏هایت را در آنچه گذشته است، جبران كن. به كارى روى آور كه برایت مفید باشد و آنچه را بیهوده است و به تو مربوط نیست، واگذار. زیاد دعا و استغفار و تلاوت قرآن داشته باش و از گناهانت به درگاه خدا توبه كن، تا در حالى ماه خدا سوى تو آید كه براى خدا خالص شده باشى. هیچ امانتى را بر عهده خویش باقى نگذار، مگر آن كه ادا كرده باشى، و هیچ كینه‌‏اى را در دلت نسبت به مؤمنى نگاه مدار، مگر آن كه از دل به در آورده باشى، و هیچ گناهى را كه مرتكب می‌‏شدى، رها مكن، مگر این كه از آن، دست برداشته باشى.

از خدا پروا كن و در نهان و آشكار كارت، بر او توكّل كن؛ «و هر كس بر خدا توكّل كند، او برایش بس است. خداوند، فرمان خویش را پیش خواهد برد. به یقین، خداوند براى هر چیزى اندازه‌‏اى قرار داده است.»

و در باقی‌‏مانده این ماه، زیاد بگو: "خدایا! اگر ما را در آنچه از شعبان گذشته است، نیامرزیده‌‏اى، پس ما را در باقیمانده آن ببخشاى!"

همانا خداوند متعال، در این ماه به احترام ماه رمضان، بسیارى را [از آتش] آزاد می‌‏كند.»

سه روز روزه در آخر شعبان

السنن الكبرى عن أنس: قیلَ: یا رَسولَ الله‏ِ، أیُ الصَّومِ أفضَلُ؟ قالَ: «صَومُ شَعبانَ تَعظیما لِرَمَضانَ»2؛ السنن الكبرى ـ به نقل از انس ـ به پیامبر خدا گفتند: كدام روزه برتر است؟ فرمود: «روزه شعبان در بزرگداشتِ رمضان.»

الإمام الصادق علیه‏السلام: مَن صامَ ثَلاثَةَ أیّامٍ مِن آخِرِ شَعبانَ و وَصَلَها بِشَهرِ رَمَضانَ، كَتَبَ الله‏ُ لَهُ صَومَ شَهرَینِ مُتَتابِعَینِ3؛ امام صادق ـ علیه‏السّلام ـ : هر كس سه روزِ آخر شعبان را روزه بدارد و آن‌ها را به ماه رمضان متّصل كند، خداوند براى او پاداش روزه دو ماه پیاپى را می‌‏نویسد.

اصلاح غذا

خوردن و نوشیدن به هنگام افطار و سحر، جان‏‌مایه روزه‌‏دارى است. از این رو، در نظر اسلام، حلال یا حرام بودن خوردنی‌‏ها و نوشیدنی‌‏ها، اندازه و نوع آن‌ها و همچنین انگیزه روزه‌‏داران از خوردن و آشامیدن، در میزان بهره‌‏ورى از روزه نقشى اساسى دارند و در دستاوردهاى روزه‏دار از بركات این میهمانى، بسیار مؤثّرند.

نخستین شرط بهره‏ورى از روزه، آن است كه نیروى تأمین‏‌كننده و پشتوانه انسان براى روزه گرفتن، حلال باشد. غذاى حرام، نه تنها در بهره‏‌مندى انسان از آثار و بركات روزه، نقش تخریبى دارد، بلكه آفتى است كه همه عبادت‌‏ها را تهدید می‌كند، از این رو، از پیامبر خدا روایت شده است: العِبادَةُ مَعَ أكلِ الحَرامِ كَالبِناءِ عَلَى الرَّملِ4؛ عبادت همراه با حرام‌خوارى، مثل بنا ساختن بر شنزار است. بر این اساس، براى روزه‏‌دار، شناخت غذاهاى حرام، اهمّیتى ویژه دارد. لذا در اینجا روایاتی را جهت توجه بیشتر به این امر متذكر می‌شویم.

- قال رسول الله‏ ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ : كُلُوا الحَلالَ یَتِمَّ لَكُم صَومُكُم5 ؛ غذاى حلال بخورید تا روزه براى شما كامل گردد .

- قال رسول الله‏ ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ : «إنَّ قَوما یَجیؤونَ یَومَ القِیامَةِ و لَهُم مِنَ الحَسَناتِ أمثالُ الجِبالِ، فَیَجعَلُهَا الله‏ُ هَباءً مَنثورا، ثُمَّ یُؤمَرُ بِهِم إلَى النّار.ِ» فَقالَ سَلمانُ: صِفهُم لَنا یا رَسولَ الله‏ِ.

فَقالَ: «أما إنَّهُم قَد كانوا یَصومونَ و یُصَلّونَ، و یَأخُذونَ اُهبَةً مِنَ اللَّیلِ، ولكِنَّهُم كانوا إذا عَرَضَ لَهُم شَیءٌ مِنَ الحَرامِ وَثَبوا عَلَیهِ.» 6

امام صادق ـ علیه‌السّلام ـ فرمود: به خدا سوگند اى ابو حمزه! آنان كسانى هستند كه نماز می‌‏خواندند و روزه می‌‏گرفتند؛ لیكن هر گاه چیزى از حرام به آنان عرضه می‌‏شد، می‌‏گرفتند و هر گاه چیزى از عطاى امیر مؤمنان ـ علیه‏السّلام ـ به آنان داده می‌‏شد، رد می‌‏كردند.

پیامبر خدا فرمود: «روز قیامت، گروهى می‌‏آیند، در حالى كه حسناتشان همچون كوه‌‏هاست. خداوند، همه آن‌ها را نابود و پراكنده می‌‏سازد. سپس فرمان می‌‏رسد كه آنان را به آتش بیفكنید.» سلمان گفت: اى پیامبر خدا! آنان را براى ما توصیف كن.

فرمود: «آنان، كسانى هستند كه روزه گرفته، نماز خوانده و شب ‏زنده‏‌دارى كرده‌‏اند؛ لیكن هر گاه حرامى بر آنان عرضه می‌‏شده، بر آن می‌‏شتافتند.» عَن ضَمرَةَ بنِ حَبیبٍ عَن اُمِّ عَبدِ الله‏ِ اُختِ شَدّادِ بنِ أوسٍ أنَّها بَعَثَت إلى رَسولِ الله‏ِ ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ بِقَدَحِ لَبَنٍ عِندَ فِطرِهِ و هُوَ صائِمٌ، و ذلِكَ فی طولِ النَّهارِ و شِدَّةِ الحَرِّ، فَرَدَّ إلَیها رَسولُ الله‏ِ ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ: «أنّى كانَ لَكِ هذَا اللَّبَنُ؟» قالَت: مِن شاةٍ لی ... . 7

به نقل از حمزة بن حبیب، درباره اُمّ عبدالله‏ (خواهر شدّاد بن اَوس) وى هنگام افطار ، ظرف شیرى براى پیامبر خدا كه روزه بود، فرستاد و این، در روزى بلند با هواى گرم بود. پیامبر خدا آن را نزد زن برگرداند كه: «این شیر را از كجا آورده‌‏اى؟»

گفت: از گوسفندم دوشیده‌‏ام .

پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ، فرستاده آن زن را دوباره نزد او برگرداند كه: «این گوسفند را از كجا آورده‌‏اى؟»

گفت: از مال خودم خریده‌‏ام .

پس پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ آن را از او گرفت. چون فردا شد، اُمّ عبدالله‏ نزد پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ رفت و گفت: اى پیامبر خدا! شیر را از روى دلسوزى به خاطر بلندى روز و شدّت گرما برایتان فرستادم. آنگاه فرستاده مرا برگرداندى.

به او فرمود: «پیامبران، چنین مأمورند. مأموریم كه جز پاكیزه نخوریم و جز شایسته انجام ندهیم.»

پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ فرمود: «آنان، كسانى هستند كه روزه گرفته، نماز خوانده و شب ‏زنده‌‏دارى كرده‏‌اند؛ لیكن هر گاه حرامى بر آنان عرضه می‌‏شده، بر آن می‌‏شتافتند.»

- قال الإمام الباقر علیه‏السلام ـ لِأَبی حَمزَةَ الثُّمالِیِّ ـ «یَبعَثُ الله‏ُ یَومَ القِیامَةِ قَوما بَینَ أیدیهِم نورٌ كَالقَباطِیِّ، ثُمَّ یُقالُ لَهُ: كُن هَباءً مَنثورا.»

ثُمَّ قالَ: «أما وَالله‏ِ یا أبا حَمزَةَ، إنَّهُم كانوا لَیَصومونَ و یُصَلّونَ ولكِن كانوا إذا عَرَضَ لَهُم شَیءٌ مِنَ الحَرامِ أخَذوهُ، و إذا عَرَضَ لَهُم شَیءٌ مِن فَضلِ أمیرِالمُؤمِنینَ علیه‏السلام أنكَروهُ.»8

امام باقر ـ علیه‏السّلام ـ خطاب به ابو حمزه ثمالى فرمود: روز قیامت، خداوند، گروهى را برمی‌‏انگیزد كه پیشاپیش آنان نورى مثل قَباطى (نوعى جامه مصرى است كه سفید و نازک است. گویا به «قبط (مصریان)» منسوب است) است. سپس به آن نور گفته می‌‏شود: «نابود و پراكنده شو.»

سپس فرمود: به خدا سوگند اى ابو حمزه! آنان كسانى هستند كه نماز می‌‏خواندند و روزه می‌‏گرفتند؛ لیكن هر گاه چیزى از حرام به آنان عرضه می‌‏شد، می‌‏گرفتند و هر گاه چیزى از عطاى امیر مؤمنان ـ علیه‏السّلام ـ به آنان داده می‌‏شد، رد می‌‏كردند.

پی‌نوشت:
1- عیون أخبار الرضا علیه‏السلام: 2/51/198، الإقبال: 1/42، بحارالأنوار: 97/73/17؛
2- السنن الكبرى: 4/503/8517، شُعب الإیمان: 3/377/3819، كنز العمّال: 8/591/24292؛ ثواب الأعمال: 86/14، بحار الأنوار: 97/77/35؛
3- كتاب من لا یحضره الفقیه: 2/94/1829، الخصال: 582/6، فضائل الأشهر الثلاثة: 53/31، الأمالی للصدوق: 768/1038، الإقبال: 1/43؛ بحار الأنوار: 97/72؛
4- عدّة الداعى: 141، بحار الأنوار: 103/16/73؛
5- كنز العمّال: 15/844/43356؛
6- إرشاد القلوب: 191؛
7- المعجم الكبیر: 25/174 /428، المستدرك على الصحیحین: 4/140/7159، مسند الشامیّین: 2/356 /1488، اُسد الغابة: 7/348/7515؛
8- تفسیر القمّی: 2/112، بحار الأنوار: 7/176/9 و ج 70 / 293 / 35.

معرفی نویسنده، اشتراک‌گذاری مطلب، دعوت از دوستان، نظردهی و مشاهده نظرات بازدیدکنندگان


محمّدعلی خدمتی هستم.

22 ساله از شهر مقدّس قم

فوق‌دیپلم گرافیک و علاقه‌مند به هنرهای دیجیتال

پیشنهاد من: تبلیغ سبک زندگی اسلامی به روش‌های جدید

رایانامه من: ...

اشتراک‌گذاری این مطلب در وبگاه‌های اجتماعی:

afsaran

cloob

Google Bookmarks

Google Buzz

Digg

yahoo

Technorati

delicious

FriendFeed

دعوت از دیگران برای مشاهده مطلب

  

نظر شما

 

تعداد بازدید از این مطلب: 518 عدد

هنوز نظری درباره این مطلب ارسال نشده است.

 

آخرین به‌روز‌رسانی: 17 / 12 / 1393