آخرین مصاحبه آیت الله مدنی

مرحوم آیت‌ الله العظمی مدنی تبریزی از مراجع تقلیدی بودند که به رحمت ایزدی پیوست. ایشان از شاگردان حضرت امام و از اساتید مبرز حوزه علمیه قم بودند. معظم‌له کتاب‌های فراوانی در زمینه‌های مختلف نگارش کرده بودند از جمله شروحی بر متون درسی حوزه علمیه. نشریه حریم امام ضمن عرض تسلیت به بیت شریف ایشان و حوزه‌های علمیه، مصاحبه پیش رو که یک ماه قبل از ارتحال ایشان و در دفتر ایشان صورت پذیرفته است را به خوانندگان گرامی تقدیم می‌کند.

اساتید

حاج آقا اساتید شما چه کسانی بودند؟

ادبیات را در تبریز خواندم؛ رسائل را نزد حاج شیخ حسن شنبه گزانی خواندم و مکاسب را در محضر آقای شهیدی؛ آقای شهیدی شرحی بر مکاسب نوشته است که 9 بار تجدید چاپ شده است. کفایه را اینجا در قم خواندم؛ جلد اول کفایه را نزد حاج میرزا محمد مجاهدی و جلد دوم را پیش آقای سلطانی طباطبایی خواندم. درس خارج را هم در محضر آقای بروجردی و آقای محقق داماد بودم. کتاب‌های سیوطی و مطول و شرح مطالع و شمسیه را هم خواندم. بعضی از این کتاب‌ها مهجور است و کسی نمی‌خواند.

در محضر آیت الله بروجردی

حضرت‌عالی نیز از نویسندگان شرح کتاب‌های درسی حوزه هستید و گویا حضرت آیت الله العظمی بروجردی بر یکی از کتاب‌های شما یادداشتی نوشته‌اند؟

در زمان مرحوم آقای بروجردی در مدرسه حجتیه بودم. شرحی بر رسائل نوشتم. جلد اول را که تمام کردم خدمت آقای بروجردی بردم. نامه‌ای نوشتم: «حضرت آیت‌الله! این جانب سیّد یوسف مدنی تبریزی، ساکن مدرسه حجتیه، مدرس رسائل هستم. شرحی بر این کتاب نوشتم. لطفا مطالعه فرمایید و اگر مورد پسند واقع شد، نوشتن جلدهای بعدی را ادامه دهم. در غیر این صورت به همین یک جلد کفایت کنم». ظهر رفتم با ایشان ملاقات کنم. گفتند چون آقای بروجردی از تدریس برگشته‌اند، خسته هستند. بعد از ظهر رفتم. کتاب را زیر عبا پنهان کردم. آقای میرزا ابوالحسن، مستشکل و ملازم ایشان، فکر کرد برای پرداخت پول آمده‌ام. گفت: «قبض‌ها آماده است؟» گفتم: «همه چیز حاضر است». اجازه ملاقات داد تا خدمت‌شان رسیدم فورا کتاب را تقدیم کردم. آقای بروجردی خیلی قوی و مسلط بود. کتاب را گرفت و پسندید. بر آن یادداشتی نوشت و تأیید کرد.

در محضر علامه طباطبایی

با مرحوم علامه طباطبایی نیز ارتباطی داشتید؟

زمانی مطول تدریس می‌کردم. شرحی 20 جلدی بر مطول نوشتم. کتاب را به علامه طباطبایی دادم تا مطالعه کنند و نظرشان را بگویند. آن زمان ایشان در کوچه ارک ساکن بودند. بعد از شش ماه ایشان را دیدم. گفتند: «بر کتاب تقریضیه نوشته‌ام». رفتم خدمت‌شان. دیدم برای هیچ کسی اینطور تقریضیه ننوشته‌اند.

شاگردی امام خمینی

حاج‌آقا شما از شاگردان حضرت امام نیز بوده‌اید، خصوصیت ممتاز امام خمینی چه بود؟

بر عقیده‌شان ایستادگی می‌کردند.

اصحاب سر امام خمینی

چرا به شما اصحاب سر امام می‌گفتند؟

چون خیلی به ایشان نزدیک بودیم و هر چه می‌گفتیم قبول می‌کردند. قبل از این انقلاب که در کربلا و نجف رفتند و پاریس اقامت داشتند، با آیت‌الله شریعتمداری ارتباط داشتم. بعد که امام تشریف آوردند در مدرسه فیضیه خدمت‌شان رسیدم و با ایشان ملاقات کردم.

حوزه مجتهدپرور

چرا حوزه امروز مجتهدپرور نیست؟

مشکل این است که طلبه‌ها درست درس نمی‌خوانند. برای همین حوزه مجتهدپرور نیست. آقای استادی به من می‌گفت: «من غیر از شرح شما، به هیچ شرح دیگری مراجعه نمی‌کنم». خب خیلی شرح‌ها بر رسائل نوشته‌ شده است. اما وقتی رجوع می‌کنید می‌بینید کتاب اصلی از آن شرح قوی‌تر است. وقتی به خاطر پول کتاب می‌نویسند ارزش علمی کتاب پایین می‌آید. هر کاری که صرفا برای پول انجام شود اینچنین است. مثلا یک سخنران بود که خطبه‌ها را غلط می‌خواند. وقتی فقط به فکر گرفتن پول باشد، همین می‌شود. شخصی را دعوت کردیم برای ایام فاطمیه و محرم ده روز به منبر برود. به دامادم گفتم: «به ایشان بگو برای منبر خوب مطالعه کندچون اینجا اگر غلط بگویی خیلی‌ها اشکال وارد می‌کنند. آن مسأله هم که گفتید در تاریخ نیست، غلط بود». ایشان گفت: «چرا اینجا با نیت اشکال کردن می‌آیند؟» گفتم: «مجتهدهای قدیم با همین نیت مباحثه می‌کردند». یا مثلا شخصی بر کتاب کفایه آخوند شرح نوشته است. در جایی آخوند می‌گوید: «یتوقف علی مقدمات خمس» او در شرحش نوشته: «یتوقف علی مقدمات عشر»؛ اشکالی به این درشتی. مجتهدهای قدیمی مثل مثل ضبط صوت دقیق بودند. اجتهاد شیعه حسنش این است که باب نقد در آن باز است.

حضرت و مدیریت حوزه

شما در نحوه اداره حوزه نیز به آقایان شورا ی مدیریت مشورت می‌رسانید؟

زمانی که آقای مشکینی و فاضل لنکرانی در شورای مدیریت حوزه بودند، برای حوزه نوشتم: «آقای خمینی ارشد است. در زمینه‌های علمی شجاع است و حرف خود را می‌زند. باید در زمینه علم شجاع باشید. نترسید. تحقیق کنید و استنباط خودتان را بگویید. اگر احساس کردید مجتهد اعلم در فلان منطقه است و دستتان به او نمی‌رسد، باید صرفا تقلید کنید؟ مگر شجاعت در مرجعیت شرط نیست؟ باید مطالعه کنید و مسأله را خوب از آب در بیاورید. نه این که صرفا از روی تقلید حرف بزنید».

حضرت و امور سیاسی

در اوضاع سیاسی امروز هم دخالتی دارید؟

یک روز یکی از سران قوا درخواست ملاقات کرده بود. گفتم: «من سیاست بلد نیستم و با سیاسی‌ها رابطه‌ای ندارم». نامه نوشت به مدیر دفترم آقای جعفری و اصرار کرد ملاقاتی داشته باشد. بالاخره آمد. به او گفتم: «به مملکت رسیدگی کنید. اوضاع اقتصادی بد است. جنس‌ها روز به روز گران‌تر می‌شوند». گفت: «شما که وضعتان خوب است، چرا غصه می‌خورید؟» گفتم: «من دارم اما همسایه ندارد».

جایگاه مرجعیت در جامعه

جایگاه مرجعیت را در جامعه و حکومت چطور می‌بینید؟

به خاطر بعضی مادی‌گرایی‌ها بعضی‌ها، از علما اعتراض کرده‌اند. بعضی‌ها خیلی به فکر دنیا و مال و منال هستند. چندین سال پیش یکی از دامادهایم به من اصرار می‌کرد که به ساختمانی در سالاریه نقل مکان کنم. می‌گفت ساختمان پنج طبقه و چنین و چنان است. قبول نکردم. گفتم: «هر قدر گرایش علما به سمت دنیا بیشتر باشد، جایگاه‌شان ضعیف‌تر می‌شود». علی ابن ابی‌طالب زندگی ساده و بی‌آلاشی داشت. نه از سر بی‌پولی، بلکه چون خلیفه بود زندگی و اوضاع مالی‌اش مانند پایین‌ترین و فقیرترین سطح مردم بود. یک قنات داشت که وقف حسنین کرده بود. خودش در کمال سادگی زندگی می‌کرد.

امور معنوی و عبادی طلبه‌ها

طلبه‌ها در امور معنوی و عبادی باید چطور باشند؟

باید درس بخوانند. پیشنهادم به طلبه‌هایی که می‌آیند این است که بروید درس بخوانید. قبلا سواد طلبه‌ها بیشتر بود. الآن خیلی‌ها با فوق دیپلم و لیسانس دست‌شان خالی است. من همیشه به طلبه‌ها پیشنهاد می‌کنم که تبلیغ نروند؛ می‌گویم اول علمیتتان را بالا ببرید، بعد که علمیتتان تثبیت شد بروید. آن زمان که درس می‌خواندم دعا می‌کردم پولی برای تأمین مخارجم برسد. مثل کمک‌هایی که آیت‌الله خویی می‌کردند. به طلبه‌های سطح 100 تومان و به طلبه‌های خارج 200 تومان می‌دادند. در آن زمان کسی مثل ایشان پولدار نبود.

شهریه طلاب

الآن به طلاب شهریه می‌دهید؟

سه مرتبه در دارلشفاء تقسیمی دادم. هر تقسیمی 450 میلیون تومان بود.

سخنان مدیرعامل راجع به ایشان

سخنان حضرت حجّت الاسلام و المسلمین حبیب داستانی بنیسی درباره مقام و ویژگی‌های حضرت آیت الله العظمی سیّد یوسف مدنی تبریزی ـ رحمه‌الله ـ در ویژه‌نامه ارتحال آن حضرت آمده است که متن آن به شرح زیر است:

هر چند ویژگی‌های عالم ربانی، فقیه صمدانی و مرجع عالی‌قدر حضرت آیت الله العظمی سیّد یوسف مدنی تبریزی ـ رحمه‌الله ـ بیش از آن است که در این مختصر بگنجد، امّا می‌توان ایشان را به چند ویژگی تحسین برانگیز توصیف کرد:

مردمی بودن، در عین علمیّت بسیار عالی، به گونه‌ای که در کهن‌سالی نیز به پای هر مهمانی به پا می‌خواست؛
انعطاف در موضوع‌شناسی فروعات شرع مقدّس و پذیرش دیدگاه صاحب‌نظران تخصّصی و حتی آن موضوع؛
احترام به روحانیون، فضلا، طلاب، و خانواده‌های آن‌ها، حتی پس از فوت سرپرست خانوار که فردی روحانی بود؛
نگارش سنگین‌ترین مباحث علمی به‌ویژه علم اصول در کوتاه‌ترین و رساترین عبارات؛
ذکر نامه فقها و علمای گذشته با اقدام ویژه هنگام نقل مطلبی از آن‌ها؛
پذیرش درخواست عموم مردم در خصوص خواندن عقدهای ازدواج و همچنین برپایی نماز میّت علما و بزرگان بدون هیچ‌گونه تشریفات ادرای و غیره؛
اهتمام به پاسخگویی به مسائل شرعی و اعتقادی مردم؛
تواضع و فروتنی وصف ناپذیر؛

امیدوارم حضرت دوست مقام عالی این فقیه را متعالی بفرماید و بر بازماندگان ایشان صبر جمیل عنایت نماید.

 

معرفی نویسنده، اشتراک‌گذاری مطلب، دعوت از دوستان، نظردهی و مشاهده نظرات بازدیدکنندگان


محمّدعلی خدمتی هستم.

22 ساله از شهر مقدّس قم

فوق‌دیپلم گرافیک و علاقه‌مند به هنرهای دیجیتال

پیشنهاد من: تبلیغ سبک زندگی اسلامی به روش‌های جدید

رایانامه من: ...

اشتراک‌گذاری این مطلب در وبگاه‌های اجتماعی:

afsaran

cloob

Google Bookmarks

Google Buzz

Digg

yahoo

Technorati

delicious

FriendFeed

دعوت از دیگران برای مشاهده مطلب

  

نظر شما

 

تعداد بازدید از این مطلب: 788 عدد

هنوز نظری درباره این مطلب ارسال نشده است.

 

آخرین به‌روز‌رسانی: 17 / 12 / 1393