دانشمندان در اسلام (3)

بی‌اثربودن موعظه دانشمند بی‌‏عمل

امام صادق ـ علیه‌السّلام ـ فرمودند:
« اِنَّ الْعالِمَ اِذا لَمْ‌‏يَعْمَلْ بِعِلْمِه زَلَّتْ مَوْعِظَتُهُ عَنِ الْقُلُوبِ كَما يَزِلَّ الْمَطَرُ عَنِ الصَّفا: همانا اگر دانشمند به علمش عمل نکند موعظه‌اش به اشتباه می‌کشاند، همانطور که باران به کثیفی کشیده می‌شود.1»

پذيرفته‏‌نبودن توبه دانشمند بی‌عمل

جمیل ابن درّاج گفت: شنیدم از امام صادق ـ علیه‌السّلام ـ که فرمود:

«"اِذا بَلَغَتِ النَّفْسُ هيهُنا - وَ اَشارَ بِيَدِه اِلي حَلْقِه - لَمْ‌‏يَكُنْ لِلْعالِمِ تَوْبَةٌ."
ثُمَّ قَرَءَ:

"اِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَی اللَّهِ لِلَّذينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَريبٍ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ كانَ اللَّهُ عَليماً حَكيماً2:

"هنگامی که جان به اینجا رسید - و با دست به حلقشان اشاره کردند - برای دانشمند توبه امکان ندارد" سپس فرمودند:

"جز اين نيست كه توبه از آن كسانى است كه به نادانى مرتكب كارى زشت می‌‏شوند و زود توبه می‌‏كنند. خدا توبه اينان را می‌‏پذيرد و خدا دانا و حكيم است." 3»

معروف به علم، مجهول به عمل

حضرت عيسی ‏بن مريم (علی نبیّنا و آله و علیه السلام) فرمود:

«اَشْقَی النَّاسِ مَنْ هُوَ مَعْرُوفٌ عِنْدَ النَّاسِ بِعِلْمِه مَجْهُولٌ بِعَمَلِه: بدترین مردم کسی است که نزد مردم به دانش مشهور باشد و کسی او را به عمل نشناسد.4»

و نيز امام حسن عسکری ـ علیه‌السّلام ـ فرمود:

«هُمْ اَضَرُّ عَلی ضُعَفاءِ شيعَتِنا مِنْ جيشِ يَزيدَ عَلَی الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِی عليهماالسلام: ضرر آن‌ها برای شیعیان ما از ضرر لشگر یزید بر امام حسین بیشتر است.5»

سخت‏‌ترين عذاب‏‌های قيامت

حضرت علی ـ علیه‌السّلام ـ فرمود:

«اَشَدُّ النَّاسِ عَذابًا يَوْمَ الْقِيامَةِ مَنْ عَلَّمَ عِلْمًا فَلَمْ‏‌يَنْفِعْ بِه: بدترین عذاب‌ها در روز قیامت برای کسانی است که علمی آموختند ولی کسی از علم آن‌ها سودی نبرد.6»

و پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ فرمود:

«تَعَلَّمُوا ما شِئْتُمْ اَنْ تَعْلَمُوا فَاِنَّكُمْ لَنْ‌‏تَنْفَعُوا بِه حَتّی تَعْمَلُوا بِه وَ اِنَّ الْعُلَماءَ هِمَّتُهُمُ الرِّعايَةُ وَ اِنَّ السُّفَهاءَ هِمَّتُهُمُ الروایه: آن‌چه را که می‌خواهید بیاموزید!،‌ همانا از آن سودی نمی‌برید تا زمانی که به آن عمل کنید و همانا دانشمندان تلاششان برای عمل‌کردن است و نادانان تلاششان برای نقل‌کردن برای دیگران.7»

گروه‌‏های منشأ صلاح و فساد امّت پيامبر ـ صلّی الله عليه و آله و سلّم ـ

پیامبر (صلی الله عليه وآله) فرمود:

«صِنْفانِ مِنْ اُمَّتی اِنْ صَلَحا صَلَحَتْ اُمَّتی وَ اِذا فَسَدا فَسَدَتْ اُمَّتی.»

قيل: يا رسول اللّه! و من هما؟ قال:

«اَلْفُقَهاء وَ الْاُمَراء:

دو گروه از امت من هستند که اگر اصلاح شوند امتم اصلاح می‌شود و اگر فاسد شوند امتم فاسد می‌شود»

گفتند: ای پیامبر خدا! آن‌ها کیانند؟ فرمود:

«فقها و پادشاهان»8

عواقب اهداف مختلف دانش‏‌آموز

پیامبر (صلی الله عليه وآله) فرمود:

«مَنْ تَعَلَّمَ الْعِلْمَ لِلْتَكَبُّرِ ماتَ جاهِلًا، وَ مَنْ تَعَلَّمَ لِلْقَوْلِ دُونَ الْعَمَلِ ماتَ مُنافِقًا وَ مَنْ تَعَلَّمَهُ لِلْمُناظَرَةِ ماتَ فاسِقًا وَ مَنْ تَعَلَّمَهُ لِكَثْرَةِ الْمالِ ماتَ زِنْديقًا وَ مَنْ تَعَلَّمَهُ لِلْعَمَلِ ماتَ عارِفًا: کسی که بیاموزد تا تکبر کند جاهل مرده و کسی که بیاموزد تا بگوید و عمل نکند منافق مرده و کسی که بیاموزد تا مناظره کند فاسق مرده و کسی که بیاموزد تا مال زیادی ب دست آورد مادیگرا مرده و کسی که بیاموزد تا عمل کند عارف مرده»9

 

پی‌نوشت‌ها:
1. اصول كافی مترجم، جلد 1، صفحه 56.
2. سوره نساء،‌ آیه 17
3. اصول كافی مترجم، جلد 1، صفحه 59.
4. عدة الداعی، صفحه 88، چهل حديث قمی.
5. الاحتجاج، جلد 2، صفحه 458؛ سفينةالبحار، جلد 1، صفحه 668.
6. ارشاد القلوب، جلد 1، صفحه 14
7. عدة‌الداعی، صفحه 86، ارشاد القلوب، جلد 1، صفحه 14
8. مواعظ العددیه
9. همان

معرفی نویسنده، اشتراک‌گذاری مطلب، دعوت از دوستان، نظردهی و مشاهده نظرات بازدیدکنندگان


حبیب داستانی بِنیسی هستم.

32 ساله از شهر مقدّس قم

کارشناسی ارشد فقه و اصول و علاقه‌مند به نوآوری در فقه و اصول / تبلیغ‌های نوین دینی

پیشنهاد من: تلاش برای ایجاد تمدّن نوین اسلامی

رایانامه من: hdbenisi@chmail.ir

اشتراک‌گذاری این مطلب در وبگاه‌های اجتماعی:

afsaran

cloob

Google Bookmarks

Google Buzz

Digg

yahoo

Technorati

delicious

FriendFeed

دعوت از دیگران برای مشاهده مطلب

  

نظر شما

 

تعداد بازدید از این مطلب: 934 عدد

تعداد کلّ نظرات بازدیدکنندگان برای این مطلب: 1 عدد
نظرات تأییدشده بازدیدکنندگان: 1 عدد

آرامش


0


0

سلام. خیلی ممنون از زحمات شما بابت ارائه مطالب مفید. ان شاء الله سعادتمند و عاقبت به خیر شوید. اجرکم عندالله



 

آخرین به‌روز‌رسانی: 17 / 12 / 1393